2018లో ప్రారంభమైన రూ.611.80 కోట్ల ప్రాజెక్టు | పలుమార్లు గడువులు మారినా పూర్తి కాలేదు | కోవిడ్‌, ప్రకృతి వైపరీత్యాల ప్రభావం.. ఆ తర్వాత కాంట్రాక్టర్‌ పనితీరు మందగింపు | దసరా నాటికి ప్రారంభించేందుకు కేంద్రం లక్ష్యం

విజయవాడ: విజయవాడ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంలో నిర్మిస్తున్న కొత్త ఇంటిగ్రేటెడ్‌ టెర్మినల్‌ భవనం ఎట్టకేలకు తుది దశకు చేరుకుంటోంది. దసరా నాటికి టెర్మినల్‌ను ప్రారంభించేందుకు లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నామని కేంద్ర పౌర విమానయాన శాఖ మంత్రి కింజరాపు రామ్మోహన్‌ నాయుడు తాజాగా తెలిపారు. పనులను సవాలుగా తీసుకుని వేగంగా పూర్తి చేస్తున్నామని చెప్పారు.

ఈ టెర్మినల్‌ అందుబాటులోకి వస్తే విజయవాడ విమానాశ్రయం సామర్థ్యం గణనీయంగా పెరగనుంది. ఏడాదికి 35 లక్షల మంది ప్రయాణికులకు సేవలు అందించే స్థాయికి విమానాశ్రయాన్ని తీసుకెళ్లే లక్ష్యంతో ఈ కొత్త టెర్మినల్‌ను నిర్మిస్తున్నారు.

కానీ ఈ స్థాయికి చేరుకోవడానికి ప్రాజెక్టుకు దాదాపు ఎనిమిదేళ్ల సుదీర్ఘ ప్రయాణం సాగింది. 2018లో ప్రారంభమైన నిర్మాణం మధ్యలో పలుమార్లు మందగించింది. గడువులు మారాయి. చివరకు అసలు కాంట్రాక్టర్‌ను తొలగించి, మిగిలిన పనులకు కొత్త కాంట్రాక్టర్‌ను తీసుకురావాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.

2018లోనే మొదలైన ప్రాజెక్టు

విజయవాడ విమానాశ్రయంలో ప్రయాణికుల రద్దీ పెరుగుతుండటంతో కొత్త ఇంటిగ్రేటెడ్‌ టెర్మినల్‌ అవసరమైంది. 2017లోనే కొత్త టెర్మినల్‌ భవనానికి ప్రతిపాదన వచ్చింది. సుమారు 35,000–36,000 చదరపు మీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఆధునిక టెర్మినల్‌ నిర్మించాలని నిర్ణయించారు. నిర్మాణ పనులు 2018 డిసెంబరులో ప్రారంభమయ్యాయి.

ప్రాజెక్టు అంచనా వ్యయం తర్వాత రూ.611.80 కోట్లకు చేరింది. టెర్మినల్‌తో పాటు అనుబంధ పనులు, ఎయిర్‌సైడ్‌ అభివృద్ధి, ఇతర సదుపాయాలు ఇందులో ఉన్నాయి.

భవనంలో ఆధునిక చెక్‌-ఇన్‌ కౌంటర్లు, ఇమ్మిగ్రేషన్‌ కౌంటర్లు, కస్టమ్స్‌ కౌంటర్లు, గేట్లు, ఏరోబ్రిడ్జిలు వంటి సదుపాయాలను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా ఆరు ఏరోబ్రిడ్జిలు ఉండటం వల్ల విమానం నుంచి టెర్మినల్‌కు, టెర్మినల్‌ నుంచి విమానానికి ప్రయాణికులు నేరుగా వెళ్లే అవకాశం ఉంటుంది.

మొదటి దెబ్బ.. కోవిడ్‌, భారీ వర్షాలు

ప్రాజెక్టు మొదలైన కొద్దికాలానికే నిర్మాణ రంగాన్ని కోవిడ్‌ మహమ్మారి తీవ్రంగా ప్రభావితం చేసింది. కార్మికుల కొరత, సరఫరా వ్యవస్థలో అంతరాయాలు, నిర్మాణ కార్యకలాపాలపై ఆంక్షలు వంటి కారణాలతో పనులు మందగించాయి.

కేంద్ర పౌర విమానయాన శాఖ 2023లో పార్లమెంటుకు ఇచ్చిన సమాధానంలో కూడా ప్రాజెక్టు జాప్యానికి కోవిడ్‌-19తో పాటు భారీ వర్షాలు, తుపాన్లు వంటి ప్రకృతి వైపరీత్యాలు కారణమయ్యాయని అధికారికంగా పేర్కొంది. అప్పటికి ప్రాజెక్టు భౌతిక పురోగతి 40 శాతంగా ఉండగా, పూర్తి చేయాల్సిన కొత్త గడువును 2024 జూన్‌గా నిర్ణయించారు.

అంటే ప్రాజెక్టుకు మొదటి నుంచే సాధారణ నిర్మాణ పనుల కంటే ఎక్కువ సవాళ్లు ఎదురయ్యాయి.

2021 నాటికి కేవలం 20 శాతం

నిర్మాణం ఆశించిన వేగంతో ముందుకు సాగలేదన్న విషయం పురోగతి గణాంకాల్లోనూ కనిపించింది.

2021 చివరి నాటికి టెర్మినల్‌ భవనం, నాలుగు లేన్ల అప్రోచ్‌ రోడ్డు తదితర పనులు కలిపి కేవలం 20 శాతం వరకు మాత్రమే పూర్తయ్యాయి. 2022 మే తర్వాత పనుల్లో కొంత వేగం పెరిగింది. 2023 మే నాటికి పురోగతి సుమారు 40 శాతానికి చేరింది.

కానీ ఆ తర్వాత మళ్లీ నిర్మాణ వేగం తగ్గింది.

ఇక్కడితో సమస్య ముగియలేదు.

అసలు పెద్ద సమస్య.. కాంట్రాక్టర్‌ పనితీరు

కోవిడ్‌, వర్షాలు, తుపాన్ల ప్రభావం తగ్గిన తర్వాత కూడా ప్రాజెక్టు ఆశించిన వేగంతో ముందుకు సాగలేదు. కాంట్రాక్టర్‌ పనితీరు మందగించడంతో నిర్మాణం మరింత ఆలస్యమైంది.

2025 చివర్లో NKG Infrastructure Limitedను పనులు నెమ్మదిగా సాగుతున్న కారణంగా AAI తొలగించింది. అప్పటికి ప్రాజెక్టులో సుమారు 80 శాతం పనులు మాత్రమే పూర్తయ్యాయి. మిగిలిన 20 శాతం పనులకు కొత్త కాంట్రాక్టర్‌ను నియమించాల్సి వచ్చింది.

ఇది ప్రాజెక్టుకు మరోసారి సమయ నష్టాన్ని తెచ్చింది.

20 శాతం పనుల కోసం మళ్లీ టెండర్‌

మిగిలిన పనులకు AAI కొత్తగా టెండర్లు పిలిచింది. సుమారు రూ.138.20 కోట్ల విలువైన మిగిలిన పనులను పూర్తి చేసేందుకు కాంట్రాక్టర్‌ను ఎంపిక చేయాల్సి వచ్చింది. మొదటి ప్రయత్నాల్లో తగిన స్థాయిలో బిడ్లు రాకపోవడంతో టెండర్‌ ప్రక్రియను మళ్లీ చేపట్టాల్సి వచ్చింది.

ఇదే కారణంగా కాంట్రాక్టర్‌ను తొలగించిన వెంటనే మిగిలిన పనులు తిరిగి ప్రారంభం కాలేదు. టెండర్‌, సాంకేతిక పరిశీలన, కాంట్రాక్టర్‌ ఎంపిక వంటి ప్రక్రియకు మరికొంత సమయం పట్టింది.

చివరకు KMV Projects Limited L1గా ఎంపికై మిగిలిన పనులను చేపట్టేందుకు ముందుకొచ్చింది. 2026 మే నాటికి కొత్త కాంట్రాక్టర్‌కు పనులు అప్పగించే ప్రక్రియ పూర్తయింది.

1,500కు పైగా పనులు మిగిలిన దశ

కొత్త కాంట్రాక్టర్‌ రంగంలోకి వచ్చే సమయానికి ఇంకా పెద్ద సంఖ్యలో చిన్నా, పెద్దా పనులు మిగిలి ఉన్నాయి.

సుమారు 1,500 వర్క్‌ ఐటమ్స్‌ పూర్తి చేయాల్సి ఉన్నట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. వీటిలో టెర్మినల్‌ ఫినిషింగ్‌ పనులు, ఎలక్ట్రికల్‌ వ్యవస్థలు, ఫాల్‌ సీలింగ్‌, ఇంటీరియర్‌ పనులు, ల్యాండ్‌స్కేపింగ్‌, సీసీ కెమెరాలు, ఇంటర్నెట్‌, ప్రయాణికుల బ్యాగేజ్‌ హ్యాండ్లింగ్‌ వ్యవస్థ వంటి అనేక పనులు ఉన్నాయి.

ఇటీవల ఈ పనుల్లో వేగం పెరిగింది. టెర్మినల్‌ భవనం వెలుపల గ్లాస్‌ క్లాడింగ్‌, లోపల ఫినిషింగ్‌, కన్వేయర్‌ బెల్ట్‌ వంటి కీలక పనులు పూర్తయ్యే దశకు వచ్చాయి.

ఎందుకు ఇంతకాలం పట్టింది?

మొత్తం కాలక్రమాన్ని చూస్తే విజయవాడ టెర్మినల్‌ జాప్యానికి ఒక్క కారణం కాదు. ప్రధానంగా నాలుగు దశల్లో సమస్యలు కనిపిస్తున్నాయి.

2018: నిర్మాణం ప్రారంభం.

2020–21: కోవిడ్‌ ప్రభావం, భారీ వర్షాలు, తుపాన్ల కారణంగా నిర్మాణం మందగింపు.

2022–23: పనులు మళ్లీ వేగం పుంజుకున్నా ఆశించిన స్థాయికి చేరుకోలేకపోవడం.

2024–25: నిర్మాణ వేగం తగ్గడం, కాంట్రాక్టర్‌ పనితీరు సమస్యలు.

2025 చివరి: పాత కాంట్రాక్టర్‌ను తొలగింపు.

2026: మిగిలిన పనులకు కొత్త కాంట్రాక్టర్‌ ఎంపిక, పనుల పునఃప్రారంభం.

ఈ క్రమంలో అసలు పూర్తి కావాల్సిన తేదీ పలుమార్లు మారిపోయింది. 2023లో కేంద్రం 2024 జూన్‌ను లక్ష్యంగా పెట్టుకోగా, తర్వాతి దశలో 2024, 2025, 2026కు గడువులు మారాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రాజెక్ట్‌ మానిటరింగ్‌ డేటాలో కూడా అసలు లక్ష్య తేదీ సెప్టెంబర్‌ 2022 కాగా, సవరించిన లక్ష్యం డిసెంబర్‌ 2025గా నమోదైంది. 2025 అక్టోబర్‌ నాటికి భౌతిక పురోగతి 84 శాతంగా ఉంది.

కొత్త టెర్మినల్‌ ఎందుకు కీలకం?

ప్రస్తుతం ఉన్న విజయవాడ విమానాశ్రయ టెర్మినల్‌పై ప్రయాణికుల రద్దీ పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో కొత్త భవనం అత్యవసరంగా మారింది.

కొత్త టెర్మినల్‌ పూర్తయితే ప్రయాణికుల నిర్వహణ సామర్థ్యం భారీగా పెరగనుంది. ఆరు ఏరోబ్రిడ్జిలు, ఆధునిక బ్యాగేజ్‌ హ్యాండ్లింగ్‌, చెక్‌-ఇన్‌, ఇమ్మిగ్రేషన్‌, కస్టమ్స్‌ వంటి సదుపాయాలతో విమానాశ్రయం అంతర్జాతీయ స్థాయి మౌలిక వసతులను పొందనుంది.

ఇది విజయవాడకే కాకుండా అమరావతి రాజధాని ప్రాంతానికి కీలక విమాన కనెక్టివిటీ మౌలిక వసతిగా మారనుంది. దేశీయ విమాన సర్వీసులను పెంచడంతో పాటు భవిష్యత్తులో అంతర్జాతీయ కనెక్టివిటీని విస్తరించేందుకు కూడా కొత్త టెర్మినల్‌ ఉపయోగపడనుంది.

దసరా నాటికి నిజంగా తెరుచుకుంటుందా?

ఇప్పుడు ప్రభుత్వం ముందున్న లక్ష్యం స్పష్టంగా ఉంది — 2026 దసరా నాటికి టెర్మినల్‌ను ప్రారంభించడం.

జూలైలోనే ఎయిర్‌పోర్ట్‌ అడ్వైజరీ కమిటీ దసరా లేదా గరిష్ఠంగా నవంబర్‌ 2026లో టెర్మినల్‌ను అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని గడువు పెట్టింది.

రామ్మోహన్‌ నాయుడు కూడా తాజాగా పనులను సవాలుగా తీసుకుని వేగంగా పూర్తి చేస్తున్నామని చెప్పారు. టెర్మినల్‌లో తెలుగు సంస్కృతి, కృష్ణానది, దుర్గమ్మ ఆలయ ప్రత్యేకతలు ప్రతిబింబించేలా నిర్మాణం చేపడుతున్నామని తెలిపారు.

అయితే ఈసారి కీలకమైనది నిర్మాణం పూర్తి చేయడమే కాదు. నిర్మాణం పూర్తయిన తర్వాత భద్రత, విమానాశ్రయ నియంత్రణ, ఏరోబ్రిడ్జిలు, బ్యాగేజ్‌ హ్యాండ్లింగ్‌, ఇతర వ్యవస్థలకు అవసరమైన పరీక్షలు, అనుమతులు కూడా పూర్తి కావాలి. అందుకే నిర్మాణ గడువు, వాణిజ్య కార్యకలాపాలు ప్రారంభించే తేదీ రెండూ ఒకటేనని భావించకూడదు.