కన్నడ చిత్రసీమలో సీనియర్ నటుడు.. హిందీ సమాంతర సినిమాకు మరో ముఖం.. టెలివిజన్‌లో మిఠాయిలు అమ్మే సాధారణ వ్యక్తి.. తెలుగు తెరపై భిన్నమైన పాత్రలు.. వయసు పెరిగేకొద్దీ హీరో నుంచి క్యారెక్టర్ ఆర్టిస్టుగా మారినా తన ప్రత్యేకతను కోల్పోని నటుడు.. ఇవన్నీ కలిస్తే అనంత్ నాగ్.

ఐదు దశాబ్దాలకు పైగా భారతీయ సినిమా ప్రయాణం సాగించిన అనంత్ నాగ్‌కు 2024 సంవత్సరానికి దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు ప్రకటించింది కేంద్ర ప్రభుత్వం. భారతీయ సినిమాకు ఆయన చేసిన విశిష్ట సేవలకు గుర్తింపుగా ఈ పురస్కారం అందిస్తున్నట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది.

సెప్టెంబర్ 22న గుజరాత్‌లోని కేవడియాలో జరిగే 72వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డుల వేడుకలో రాష్ట్రపతి ద్రౌపదీ ముర్ము ఆయనకు ఈ పురస్కారం అందజేయనున్నారు.

ఇది అనంత్ నాగ్‌కు మాత్రమే కాకుండా కన్నడ చిత్రసీమకు కూడా ప్రత్యేకమైన గౌరవం. డాక్టర్ రాజ్‌కుమార్ తర్వాత దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు అందుకోనున్న రెండో కన్నడ నటుడు అనంత్ నాగ్.

థియేటర్‌ నుంచి తెరపైకి
శ్యామ్ బెనెగల్‌ సినిమాలతో గుర్తింపు
హీరోగా.. హాస్యనటుడిగా.. క్యారెక్టర్ ఆర్టిస్టుగా
‘మాల్గుడి డేస్‌’తో మరో గుర్తింపు
తెలుగు సినిమాతో అనంత్ నాగ్ అనుబంధం
300కు పైగా సినిమాలు
అవార్డుల పరంపర
నటనలో ‘అనంత్ నాగ్’ శైలి
కన్నడ సినిమాకు మరో ఫాల్కే గౌరవం

అనంత్ నాగ్ అసలు పేరు అనంత్ నాగర్‌కట్టె. 1948 సెప్టెంబర్ 4న జన్మించారు. నటనపై ఆసక్తితో థియేటర్‌లోకి అడుగుపెట్టారు. రంగస్థలంపై పనిచేస్తున్న సమయంలో సత్యదేవ్ దూబే, గిరీష్ కర్నాడ్ వంటి ప్రముఖులతో కలిసి పనిచేసే అవకాశం లభించింది. థియేటర్‌ ఆయనకు నటనలో సహజత్వం, సంభాషణల్లో నిగూఢత, పాత్రను అర్థం చేసుకునే పద్ధతిని నేర్పింది.

1973లో ‘సంకల్ప’ సినిమాతో కన్నడ చిత్రసీమలోకి ప్రవేశించారు. అదే సమయంలో ఆయనలోని నటుడిని గుర్తించిన దర్శకులు వరుస అవకాశాలు ఇచ్చారు.

అయితే అనంత్ నాగ్‌ కేవలం కన్నడ కమర్షియల్ హీరోగా మాత్రమే నిలబడలేదు. భారతీయ సమాంతర సినిమాకు ఆయన అందించిన సేవలు ఆయన కెరీర్‌లో ప్రత్యేక అధ్యాయం.

దర్శకుడు శ్యామ్ బెనెగల్‌ తెరకెక్కించిన ‘అంకుర్’ అనంత్ నాగ్ కెరీర్‌లో కీలక మలుపు.

‘అంకుర్’, ‘నిశాంత్’, ‘మంథన్’, ‘భూమిక’, ‘కొండుర’ వంటి చిత్రాల్లో ఆయన నటించారు. గ్రామీణ భారతదేశం, సామాజిక అసమానతలు, మానవ సంబంధాలు వంటి అంశాలను తెరపైకి తీసుకొచ్చిన ఆ సినిమాల్లో అనంత్ నాగ్ నటన ప్రత్యేకంగా నిలిచింది.

‘అంకుర్’తో హిందీ సమాంతర సినిమాకు పరిచయమైన అనంత్ నాగ్.. అక్కడి ప్రధాన స్రవంతి హీరోల మాదిరిగా భారీ యాక్షన్‌, నృత్యాలు, మాస్ ఇమేజ్‌ మీద ఆధారపడలేదు. సాధారణ మనిషి పాత్రల్లోనే తన ప్రత్యేకతను చూపించారు.

అందుకే ఆయన నటనలో ఒక ప్రత్యేకమైన సహజత్వం కనిపించేది. పాత్ర పెద్దదా, చిన్నదా అన్నదానికంటే ఆ పాత్రను ఎంత నమ్మదగిన విధంగా చూపించగలమన్నదే ఆయనకు ముఖ్యంగా ఉండేది.

కెరీర్ ప్రారంభంలో అనంత్ నాగ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. ‘హంసగీతే’, ‘బయలు దారి’, ‘కన్నేశ్వర రామ’, ‘చందనద గోంబె’, ‘మిన్చినా ఓట’, ‘బెంకియ బలే’ వంటి చిత్రాలు ఆయనకు కన్నడలో ప్రత్యేక గుర్తింపు తెచ్చాయి.

1990ల నాటికి ఆయన నటనలో మరో కోణం బయటపడింది.

‘గణేశన మదువె’, ‘గౌరి గణేశ’ వంటి సినిమాల్లో హాస్యాన్ని కూడా అంతే సహజంగా పండించారు. ఒకే తరహా పాత్రలకు పరిమితం కాకుండా హీరో, హాస్య పాత్ర, గంభీరమైన క్యారెక్టర్, తండ్రి, పెద్దమనిషి వంటి విభిన్న పాత్రల్లో కనిపించారు.

తరువాతి దశలో ఆయన ప్రధానంగా క్యారెక్టర్ ఆర్టిస్టుగా మారారు. కానీ తెరపై ఆయన కనిపించిన ప్రతిసారీ పాత్రకు ఒక ప్రత్యేకమైన గౌరవం, బరువు వచ్చేది.

సినిమాతో పాటు టెలివిజన్‌లోనూ అనంత్ నాగ్ తన ముద్ర వేశారు.

ఆర్.కే. నారాయణ్ రచనల ఆధారంగా రూపొందిన ‘మాల్గుడి డేస్‌’ సీరియల్‌లోని ‘ది వెండర్ ఆఫ్ స్వీట్స్’ కథలో జగన్నాథ్ పాత్రలో ఆయన కనిపించారు. ఈ పాత్ర ఆయనను దేశవ్యాప్తంగా టెలివిజన్ ప్రేక్షకులకు మరింత చేరువ చేసింది.

సినిమాలోని స్టార్ ఇమేజ్‌కు భిన్నంగా, టెలివిజన్‌లో సాధారణ భారతీయుడి జీవితాన్ని ప్రతిబింబించే పాత్రల్లో కనిపించడం ఆయన నటనా పరిధిని మరింత విస్తరించింది.

అనంత్ నాగ్ ప్రధానంగా కన్నడ నటుడిగా గుర్తింపు పొందినా.. తెలుగు సినిమాతో ఆయనకు దశాబ్దాల అనుబంధం ఉంది.

1977లో వచ్చిన ‘ప్రేమలేఖలు’ ఆయన కెరీర్‌లోని తొలి తెలుగు చిత్రాల్లో ఒకటి. ఇందులో జయసుధ, మురళీమోహన్ తదితరులతో కలిసి నటించారు. అనంతరం శ్యామ్ బెనెగల్‌ దర్శకత్వంలోని ‘కొండుర’కు తెలుగు వెర్షన్‌గా వచ్చిన ‘అనుగ్రహం’లోనూ ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు. ఈ చిత్రాల్లో ఆయన నటన తెలుగు ప్రేక్షకులకు ఆయనను పరిచయం చేసింది.

తర్వాత ‘శాంతి క్రాంతి’లో ఆయన ‘డాడీ’ పాత్రలో కనిపించారు. ఈ సినిమా తెలుగు, కన్నడ, హిందీ భాషల్లో రూపొందింది. 1992లో వచ్చిన ‘రాత్రి’లోనూ ఆయన నటించారు.

2004లో వచ్చిన ‘శంఖారావం’లో చంద్రమోహన్ రాయుడు పాత్ర పోషించారు. ఆ తర్వాత ‘బాలు’ సినిమాలోనూ కనిపించారు. 2020లో వచ్చిన ‘భీష్మ’లోనూ అనంత్ నాగ్ కీలక పాత్రలో నటించారు.

అంటే తెలుగు సినిమాల్లో ఆయన చేసిన సినిమాల సంఖ్య పెద్దగా లేకపోయినా.. వివిధ దశల్లో తెలుగు తెరపై కనిపిస్తూ వచ్చారు. ముఖ్యంగా కన్నడ, హిందీ సినిమాల్లో తనకంటూ ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించుకున్న తర్వాత కూడా ఇతర భాషల్లో క్యారెక్టర్ పాత్రలు చేయడానికి ఆయన వెనుకాడలేదు.

ఇటీవలి కాలంలో ‘KGF’ సిరీస్ ద్వారా ఆయనకు కొత్త తరం తెలుగు ప్రేక్షకుల్లోనూ మరింత గుర్తింపు వచ్చింది. ‘KGF: Chapter 1’, ‘KGF: Chapter 2’ సినిమాలు బహుభాషల్లో విడుదల కావడంతో అనంత్ నాగ్ పాత్ర దేశవ్యాప్తంగా మరోసారి చర్చకు వచ్చింది.

ఐదు దశాబ్దాల కెరీర్‌లో అనంత్ నాగ్ 300కు పైగా చిత్రాల్లో నటించినట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రకటన, వివిధ ఫిల్మోగ్రఫీ వనరులు పేర్కొంటున్నాయి. కన్నడతో పాటు హిందీ, తెలుగు, తమిళం, మలయాళం, మరాఠీ, ఇంగ్లిష్ తదితర భాషల్లో ఆయన పనిచేశారు.

ఇంత సుదీర్ఘ ప్రయాణంలో ఆయన ఒకే రకమైన ఇమేజ్‌కు చిక్కుకోలేదు.

యువకుడిగా హీరో..

తర్వాత సమాంతర సినిమాల నటుడిగా..

మరో దశలో హాస్యపాత్రల్లో..

ఆపై తండ్రి, పెద్దమనిషి, రాజకీయ నాయకుడు, గురువు, అధికారి వంటి క్యారెక్టర్ పాత్రల్లో..

ఇలా ప్రతి దశలోనూ తన నటనకు కొత్త రూపాన్ని ఇచ్చారు.

అనంత్ నాగ్ నటనకు అనేక పురస్కారాలు లభించాయి. ఐదు కర్ణాటక రాష్ట్ర ఉత్తమ నటుడి అవార్డులు ఆయన అందుకున్నారు. 2007లో కర్ణాటక రాష్ట్ర రాజ్యోత్సవ అవార్డు, 2013లో డాక్టర్ విష్ణువర్ధన్ అవార్డు వంటి గౌరవాలు దక్కాయి. 2025లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆయనకు పద్మభూషణ్ పురస్కారాన్ని ప్రకటించింది.

ఇప్పుడు దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు ఆయన సినీ జీవితానికి అత్యున్నత జాతీయ గుర్తింపుగా నిలవనుంది.

అనంత్ నాగ్ నటనను ప్రత్యేకంగా నిలబెట్టేది అతిశయోక్తి లేకపోవడం.

భారీ డైలాగులు లేకుండానే భావాన్ని వ్యక్తం చేయడం.. పాత్రకు అనుగుణంగా స్వరం మార్చడం.. ముఖ కవళికలతోనే భావోద్వేగాన్ని చూపించడం.. సాధారణ వ్యక్తిని తెరపై సహజంగా కనిపించేలా చేయడం.. ఇవన్నీ ఆయన నటనా శైలిలో కనిపించే అంశాలు.

అందుకే ఒకే సమయంలో కమర్షియల్ సినిమా ప్రేక్షకుడికి, సమాంతర సినిమా ప్రేక్షకుడికి ఆయన నచ్చగలిగారు.

ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ కూడా అనంత్ నాగ్‌కు దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు ప్రకటించిన సందర్భంగా ఆయన సహజ నటన, బహుముఖ ప్రజ్ఞ, కళాత్మక ప్రతిభను ప్రశంసించారు. ఆయన పోషించిన ప్రతి పాత్రకు లోతు, సహజత్వాన్ని తీసుకొచ్చారని మోదీ పేర్కొన్నారు.

అనంత్ నాగ్‌కు దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు రావడంతో కన్నడ చిత్రసీమ మరోసారి జాతీయ స్థాయిలో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది.

డాక్టర్ రాజ్‌కుమార్ తర్వాత ఈ అత్యున్నత సినీ గౌరవాన్ని అందుకోనున్న రెండో కన్నడ నటుడు అనంత్ నాగ్. ఒకే భాషకు పరిమితం కాకుండా భారతీయ సినిమాను అనేక భాషల్లో అనుసంధానించిన నటుడిగా ఆయన ప్రయాణం ఈ అవార్డుకు మరింత విస్తృతమైన అర్థాన్ని ఇస్తుంది.