అమరావతి: ప్రభుత్వ సంస్థ ఒక వస్తువు కొనుగోలు చేస్తే సాధారణంగా నిర్ణయించిన ధర కంటే తక్కువకు కొనాలని ప్రజలు ఆశిస్తారు. కానీ ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విద్యుత్ సామగ్రి కొనుగోళ్లలో ఇందుకు భిన్నమైన పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. విద్యుత్ పంపిణీ సంస్థ సెంట్రల్ పవర్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ కంపెనీ (సీపీడీసీఎల్), రాష్ట్ర విద్యుత్ నియంత్రణ సంస్థ (ఏపీఈఆర్‌సీ) నిర్ణయించిన ధరల కంటే భారీగా అధిక ధరలకు ట్రాన్స్‌ఫార్మర్లు, విద్యుత్ స్తంభాలు, కేబుళ్లు, కండక్టర్లు, స్విచ్‌లు కొనుగోలు చేసినట్లు వివరాలు వెల్లడిస్తున్నాయి.

ఈ అదనపు చెల్లింపుల కారణంగా 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఒక్క సీపీడీసీఎల్ మాత్రమే రూ.48.78 కోట్ల మేర అదనపు భారం భరించినట్లు లెక్కలు చెబుతున్నాయి.

ఒక ట్రాన్స్‌ఫార్మర్‌కే రూ.1.71 లక్షలు అదనం

ఈ వ్యత్యాసాన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే ఒక ఉదాహరణ చాలు.

160 కేవీఏ సామర్థ్యం ఉన్న ఒక ట్రాన్స్‌ఫార్మర్‌కు ఏపీఈఆర్‌సీ నిర్ణయించిన ధర రూ.3,59,084. కానీ సీపీడీసీఎల్ అదే ట్రాన్స్‌ఫార్మర్‌ను రూ.5,30,130కు కొనుగోలు చేసింది.

అంటే ఒక్క ట్రాన్స్‌ఫార్మర్‌పైనే రూ.1,71,046 అదనంగా చెల్లించింది.

2025 మే నుంచి 2026 మార్చి వరకు మొత్తం 5,452 ట్రాన్స్‌ఫార్మర్లు కొనుగోలు చేయగా, వాటిపై మాత్రమే రూ.33.08 కోట్ల అదనపు వ్యయం జరిగినట్లు తెలుస్తోంది.

ట్రాన్స్‌ఫార్మర్లతోనే కాదు... అన్ని వస్తువుల్లో ఇదే పరిస్థితి

అధిక ధరలు కేవలం ట్రాన్స్‌ఫార్మర్లకే పరిమితం కాలేదు.

100 చదరపు మిల్లీమీటర్ల ట్రిపుల్-ఏ కండక్టర్ 800 కిలోమీటర్ల మేర కొనుగోలు చేయగా, ఏపీఈఆర్‌సీ కాస్ట్ డేటాతో పోలిస్తే రూ.1.45 కోట్లు అదనంగా చెల్లించారు.

55 చదరపు మిల్లీమీటర్ల ట్రిపుల్-ఏ కండక్టర్ల కొనుగోళ్లలో మరో రూ.3.80 కోట్ల అదనపు వ్యయం జరిగింది.

అలాగే ఏబీ కేబుళ్లు, వీసీబీ స్విచ్‌ల కొనుగోళ్లలో కూడా నిర్ణయించిన ధరల కంటే రూ.3.73 కోట్లు (26.32 శాతం) ఎక్కువ చెల్లించినట్లు సమాచారం.

విద్యుత్ స్తంభాల్లోనూ భారీ వ్యత్యాసం

2025-26లో సీపీడీసీఎల్ మొత్తం 1,64,044 విద్యుత్ స్తంభాలను రూ.55.10 కోట్లకు కొనుగోలు చేసింది.

ఏపీఈఆర్‌సీ కాస్ట్ డేటాతో పోలిస్తే ఇందులోనే రూ.6.71 కోట్ల అదనపు వ్యయం జరిగినట్లు లెక్కలు సూచిస్తున్నాయి.

మొత్తం అదనపు భారం రూ.48.78 కోట్లు

ట్రాన్స్‌ఫార్మర్లు, కండక్టర్లు, కేబుళ్లు, స్విచ్‌లు, విద్యుత్ స్తంభాలు వంటి ప్రధాన సామగ్రి కొనుగోళ్లలో కలిపి సీపీడీసీఎల్ రూ.48.78 కోట్ల మేర అదనంగా చెల్లించినట్లు అంచనా.

దీంతో ఏపీఈఆర్‌సీ నిర్దేశించిన ధరలకు బదులుగా ఇంత ఎక్కువ మొత్తాలు ఎందుకు చెల్లించాల్సి వచ్చిందనే ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.

సీపీడీసీఎల్ ఏమంటోంది?

ఈ అంశంపై సీపీడీసీఎల్ ఛైర్మన్, మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ పుల్లారెడ్డి వివరణ ఇచ్చారు.

ముడి పదార్థాల ధరలు తరచూ మారిపోతుండటంతో గుత్తేదారులు టెండర్లలో అధిక ధరలు కోట్ చేస్తున్నారని చెప్పారు. ఏపీఈఆర్‌సీ నిర్ణయించిన కాస్ట్ డేటా ధరలకే కొనుగోలు చేయాలని పట్టుబడితే టెండర్లకు ఎవరూ ముందుకు రావడం లేదని, ఫలితంగా విద్యుత్ పనులు నిలిచిపోయే ప్రమాదం ఉందని వివరించారు.

ఈ కారణంగానే మూడు విద్యుత్ పంపిణీ సంస్థలు కలిసి కాస్ట్ డేటా ధరలను సవరించాలని ఏపీఈఆర్‌సీకి లేఖ రాసినప్పటికీ ఇప్పటివరకు స్పందన రాలేదని తెలిపారు.

"విద్యుత్ సరఫరా ఆగిపోకుండా ఉండాలంటే అవసరమైన సామగ్రిని అందుబాటులో ఉన్న మార్కెట్ ధరలకే కొనుగోలు చేయాల్సి వస్తోంది" అని ఆయన పేర్కొన్నారు.

అసలు వివాదం ఏమిటి?

ఈ వ్యవహారంలో ప్రధాన ప్రశ్న ఒకటే. ఏపీఈఆర్‌సీ నిర్ణయించిన ధరలు వాస్తవ మార్కెట్ ధరలకు చాలా తక్కువగా ఉన్నాయా? లేక విద్యుత్ సంస్థలు అవసరానికి మించి చెల్లిస్తున్నాయా?

ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం దొరికితేనే ప్రభుత్వ రంగ కొనుగోళ్లలో నిజంగా అధిక వ్యయం జరిగిందా, లేక పరిస్థితుల కారణంగా అధిక ధరలు చెల్లించాల్సి వచ్చిందా అన్నది స్పష్టమవుతుంది.