సిజెఐని కాన్వోకేషన్ కు పిలవొద్దన్న కొందరు విద్యార్థుల పిలుపును తీవ్రంగా పరిగణించిన బార్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా తొలుత వారిని అడ్వొకేట్లగా ఎన్ రోల్ చేయొద్దని రాష్ట్ర బార్‌ కౌన్సిళ్లను ఆదేశించింది. అయితే తర్వాత ఆ ఆదేశాన్ని ఉపసంహరించుకుంది.

హైదరాబాద్‌లోని నల్సార్‌ యూనివర్సిటీ ఆఫ్‌ లా 2026 బ్యాచ్‌ న్యాయ విద్యార్థులపై భారత బార్‌ కౌన్సిల్‌ (BCI) గురువారం తీసుకున్న కీలక నిర్ణయం తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది.

సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్‌ సూర్యకాంత్‌ను నల్సార్‌ కాన్వొకేషన్‌కు ఆహ్వానించడాన్ని కొందరు విద్యార్థులు వ్యతిరేకించారన్న నేపథ్యంలో, 2026లో నల్సార్‌ నుంచి న్యాయ పట్టా పొందిన ఏ విద్యార్థినీ తదుపరి ఆదేశాల వరకు అడ్వకేట్‌గా నమోదు చేయవద్దని తొలుత బీసీఐ అన్ని రాష్ట్ర బార్‌ కౌన్సిళ్లను ఆదేశించింది.

అయితే ఈ నిర్ణయంపై తీవ్ర స్పందనలు రావడంతో అదే రోజు బీసీఐ ఆ ఆంక్షను ఉపసంహరించుకుంది. 2026 బ్యాచ్‌ విద్యార్థులందరూ తమకు నచ్చిన రాష్ట్ర బార్‌ కౌన్సిల్‌లో నమోదు చేసుకోవచ్చని స్పష్టం చేసింది.

అయితే ఈ వ్యవహారంపై బీసీఐ తొలుత కోరిన వాస్తవ నివేదిక, ప్రచారంలో ఎవరెవరి పాత్ర ఉందన్న అంశంపై చర్చ మాత్రం కొనసాగింది. అనంతరం బీసీఐ కూడా విద్యార్థులందరిపై చర్య తీసుకోవడం సముచితం కాదని, తప్పు చేయని విద్యార్థి నష్టపోకూడదని స్పష్టం చేసింది.

అసలు వివాదం ఏమిటి?

నల్సార్‌ యూనివర్సిటీ త్వరలో నిర్వహించనున్న కాన్వొకేషన్‌కు భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్‌ సూర్యకాంత్‌ను ముఖ్య అతిథిగా ఆహ్వానించాలన్న నిర్ణయాన్ని 2026లో పట్టాలు పొందుతున్న విద్యార్థుల్లో ఒక వర్గం వ్యతిరేకించింది.

జస్టిస్‌ సూర్యకాంత్‌ ఇటీవల ఢిల్లీలో విద్యార్థులు, యువత చేపట్టిన నిరసనలకు సంబంధించిన వ్యవహారంలో చేసిన వ్యాఖ్యలపై విద్యార్థులు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసినట్లు వార్తలు వచ్చాయి.

విద్యార్థుల వాదన ప్రకారం, రాజ్యాంగ హక్కులు, న్యాయం, పౌర స్వేచ్ఛలు వంటి అంశాలను న్యాయ విద్యలో నేర్చుకున్న తమకు, నిరసనకారులపై పోలీసుల చర్యలకు సంబంధించిన అంశాల్లో సీజేఐ చేసిన వ్యాఖ్యలు అసౌకర్యంగా అనిపించాయి.

అందుకే కాన్వొకేషన్‌కు ఆయనను ఆహ్వానించే నిర్ణయాన్ని పునఃపరిశీలించాలని యూనివర్సిటీ అధికారులను కోరారు. ఈ అంశంపై సుమారు 450 మంది విద్యార్థులు అధికారులకు లేఖ రాసినట్లు వార్తలు వచ్చాయి.

బీసీఐ ఎందుకు జోక్యం చేసుకుంది?

విద్యార్థుల అభ్యంతరం సాధారణంగా ఒక అకడమిక్‌ కార్యక్రమానికి ముఖ్య అతిథి ఎంపికపై అభిప్రాయ వ్యక్తీకరణగా కనిపించినప్పటికీ, బీసీఐ చైర్మన్‌ మనన్‌ కుమార్‌ మిశ్రా దీనిని తీవ్రంగా పరిగణించారు.

నల్సార్‌ వైస్‌ చాన్సలర్‌కు పంపిన లేఖలో ప్రచారాన్ని ఎవరు ప్రారంభించారు, ఎవరు నిర్వహించారు, సమన్వయం చేశారు, విద్యార్థులను సమీకరించారు అనే వివరాలతో ధ్రువీకరించిన వాస్తవ నివేదికను సమర్పించాలని కోరారు.

ప్రచారాన్ని మీడియా ద్వారా ముందుకు తీసుకెళ్లినవారు, సమావేశాలు నిర్వహించినవారు, మీడియాతో మాట్లాడినవారు, సోషల్‌ మీడియా గ్రూపులను నిర్వహించినవారు, కాన్వొకేషన్‌ను బహిష్కరించాలని లేదా అడ్డుకోవాలని పిలుపునిచ్చినవారిని గుర్తించాలని కూడా కోరారు.

అంతేకాదు.. ఈ వ్యవహారంలో విద్యార్థి సంఘాలు, అధ్యాపకులు, పరిశోధక విద్యార్థులు, పూర్వ విద్యార్థులు, బయట వ్యక్తుల ప్రమేయం ఉందా? అనే విషయాన్ని కూడా నివేదికలో పొందుపరచాలని బీసీఐ కోరింది.

అధ్యాపకుల పాత్రపైనా అనుమానాలు

కొంతమంది అకడమిక్‌ సిబ్బంది మధ్య అంతర్గత వర్గపోరు, రాజకీయాలు ఉన్నాయన్న సమాచారం తమకు అందిందని బీసీఐ చైర్మన్‌ లేఖలో పేర్కొన్నారు. విద్యార్థులను తప్పుదోవ పట్టించడం లేదా ప్రభావితం చేయడంలో కొంతమంది అధ్యాపకులు పాత్ర పోషించారా అనే అంశాన్ని కూడా పరిశీలించాలని సూచించారు.

2026 బ్యాచ్‌ మొత్తాన్నే ఎందుకు ఆపారు?

ఇక్కడే అసలు వివాదం మొదలైంది. ప్రచారంలో పాల్గొన్నారని అనుమానిస్తున్న వ్యక్తులను గుర్తించాలని బీసీఐ ఒకవైపు కోరగా, మరోవైపు 2026 బ్యాచ్‌లోని మొత్తం విద్యార్థుల అడ్వకేట్‌ ఎన్‌రోల్‌మెంట్‌ను తాత్కాలికంగా నిలిపివేయాలని తొలుత ఆదేశించింది.

అయితే బీసీఐ తన మొదటి ఆదేశంలోనే ఒక ముఖ్యమైన విషయం స్పష్టం చేసింది. కేవలం ప్రాతినిధ్య పత్రంపై సంతకం చేసినందుకు లేదా ప్రచారంలో పాల్గొన్నారన్న ఆరోపణతో ఈ దశలో ఏ ఒక్క విద్యార్థినీ ఎన్‌రోల్‌మెంట్‌కు అనర్హుడిగా ప్రకటించడం లేదని పేర్కొంది. విచారణ కొనసాగుతున్న సమయంలో ఎన్‌రోల్‌మెంట్‌ చేస్తే దర్యాప్తు ప్రక్రియ ప్రభావితమయ్యే అవకాశం ఉందని భావించి మొత్తం బ్యాచ్‌ ఎన్‌రోల్‌మెంట్‌ను తాత్కాలికంగా నిలిపినట్లు తెలిపింది.

అయితే ఈ నిర్ణయం వ్యక్తిగత బాధ్యతను నిర్ధారించకుండానే మొత్తం బ్యాచ్‌ను ప్రభావితం చేస్తోందన్న విమర్శలకు దారితీసింది. అనంతరం బీసీఐ నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకోవడానికి ఇదే ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటిగా మారింది.

చివరకు బీసీఐ ఎందుకు వెనక్కి తగ్గింది?

తొలి ఆదేశం వెలువడిన కొన్ని గంటల్లోనే బీసీఐ తన నిర్ణయాన్ని పునఃపరిశీలించింది. సీనియర్‌ అడ్వకేట్లు, బార్‌ సభ్యులు, న్యాయ విద్యార్థులు, ప్రజా ప్రతినిధుల నుంచి వచ్చిన స్పందనలను పరిగణనలోకి తీసుకున్న తర్వాత 2026 బ్యాచ్‌పై చర్యలను ఉపసంహరించుకున్నట్లు బీసీఐ చైర్మన్‌ తెలిపారు.

చాలామంది నల్సార్‌ విద్యార్థులు ఈ ప్రచారంలో ఎలాంటి పాత్ర పోషించలేదని, వారి తప్పు లేకుండా ఎవరూ నష్టపోకూడదని బీసీఐ స్పష్టం చేసింది. దీంతో 2026 బ్యాచ్‌ విద్యార్థులు ఇక రాష్ట్ర బార్‌ కౌన్సిళ్లలో అడ్వకేట్లుగా నమోదు చేసుకోవడానికి మార్గం సుగమమైంది.

న్యాయ విద్యార్థి నిరసన.. వృత్తిపరమైన అర్హతకు సంబంధం ఏమిటి?

ఈ వివాదం ఒక పెద్ద ప్రశ్నను ముందుకు తెచ్చింది. ఒక న్యాయ విద్యార్థి న్యాయ వ్యవస్థపై లేదా న్యాయమూర్తి వ్యాఖ్యలపై విమర్శ వ్యక్తం చేస్తే, దాని ఆధారంగా అతని భవిష్యత్‌ వృత్తి అవకాశాలను ప్రభావితం చేయవచ్చా?

న్యాయ విద్యార్థులు కూడా రాజ్యాంగం, భావప్రకటన స్వేచ్ఛ, ప్రజాస్వామ్య హక్కులు, న్యాయపాలన వంటి అంశాలను అధ్యయనం చేస్తారు. అదే సమయంలో న్యాయ వృత్తిలోకి ప్రవేశించే వ్యక్తుల నుంచి వృత్తిపరమైన క్రమశిక్షణ, నైతిక ప్రమాణాలు, న్యాయ వ్యవస్థ పట్ల గౌరవాన్ని ఆశిస్తారు.

అందువల్ల ఒకవైపు న్యాయ సంస్థల గౌరవాన్ని కాపాడటం, మరోవైపు చట్టబద్ధమైన విమర్శ, భిన్నాభిప్రాయాలకు అవకాశం ఇవ్వడం మధ్య సమతుల్యత ఎలా ఉండాలి అన్నదే ఈ వివాదంలో కీలక ప్రశ్నగా మారింది.

నల్సార్‌ అంటే ఏమిటి?

నేషనల్‌ అకాడమీ ఆఫ్‌ లీగల్‌ స్టడీస్‌ అండ్‌ రీసెర్చ్‌ (NALSAR) హైదరాబాద్‌లోని ప్రముఖ జాతీయ న్యాయ విశ్వవిద్యాలయాల్లో ఒకటి. దేశవ్యాప్తంగా అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన న్యాయ విద్యాసంస్థల్లో నల్సార్‌కు గుర్తింపు ఉంది. ఇక్కడి నుంచి పట్టాలు పొందిన అనేక మంది న్యాయవాదులు, న్యాయమూర్తులు, న్యాయ పరిశోధకులు, కార్పొరేట్‌ లాయర్లు, ప్రజా విధాన నిపుణులుగా ఎదిగారు.

న్యాయ పట్టా పొందడం మాత్రమే కోర్టుల్లో అడ్వకేట్‌గా ప్రాక్టీస్‌ చేయడానికి సరిపోదు. సంబంధిత రాష్ట్ర బార్‌ కౌన్సిల్‌లో నమోదు కావడం, వర్తించే నిబంధనలను పూర్తి చేయడం, తదనంతరం బార్‌ కౌన్సిల్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా నిర్దేశించిన వృత్తిపరమైన అవసరాలను పాటించడం అవసరం. ఆ ప్రక్రియలో తాత్కాలికంగా అడ్డంకి ఏర్పడితే కొత్తగా పట్టా పొందిన విద్యార్థుల వృత్తి ప్రారంభంపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం పడుతుంది.

ఇప్పుడు పరిస్థితి ఏమిటి?

ప్రస్తుతానికి నల్సార్‌ 2026 బ్యాచ్‌ మొత్తం ఎన్‌రోల్‌మెంట్‌పై ఉన్న బీసీఐ ఆంక్ష ఉపసంహరించబడింది. కాబట్టి మొత్తం బ్యాచ్‌ను అడ్వకేట్లుగా నమోదు చేయకుండా నిలిపివేయాలన్న తొలి నిర్ణయం అమల్లో లేదు.

ఈ పరిణామం కొన్ని గంటల్లోనే మారిపోయిన బీసీఐ నిర్ణయాలపై కూడా ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది. మొదట మొత్తం బ్యాచ్‌పై ఆంక్షలు, ఆ తర్వాత ఉపసంహరణ—ఈ రెండు నిర్ణయాల మధ్య జరిగిన పరిణామాలు న్యాయ విద్యా సంస్థల స్వయం ప్రతిపత్తి, విద్యార్థుల హక్కులు, బార్‌ నియంత్రణ సంస్థ అధికారాలపై చర్చకు దారితీశాయి.