ఆయుధాల కొనుగోలు ఒప్పందంలో బయటపడిన తీవ్ర అవకతవకల నేపథ్యంలో ఎస్తోనియా రక్షణ మంత్రి హన్నో పెవ్కుర్ తన పదవికి రాజీనామా చేశారు. ఉక్రెయిన్‌కు సరఫరా చేసేందుకు కుదుర్చుకున్న రూ.768.50 కోట్ల (70 మిలియన్ యూరోలు) విలువైన ఫిరంగి మందుగుండు సామగ్రి కొనుగోలు వ్యవహారంలో అక్రమాలు జరిగాయని ఆడిట్ నివేదిక వెల్లడించింది. దీంతో రాజకీయంగా తీవ్ర విమర్శలు వెల్లువెత్తడంతో ఆయన నైతిక బాధ్యత వహిస్తూ రక్షణ శాఖ బాధ్యతల నుంచి తప్పుకున్నారు.

వివాదం నేపథ్యం

రష్యాతో సాగుతున్న సుదీర్ఘ యుద్ధం వల్ల ఉక్రెయిన్ సైన్యంలో ఫిరంగి మందుగుండు సామగ్రి కొరత తీవ్రమైంది. కీవ్ రక్షణ అవసరాల కోసం ఆయుధాలను సమీకరించే ఉద్దేశంతో ఐరోపా దేశమైన ఎస్తోనియా 2024లో ఇటలీకి చెందిన డేటాసెల్ ఎస్ఆర్ఎల్ అనే కంపెనీతో కీలక ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. అయితే ఈ సంస్థను అదే ఏడాది ఆరంభంలో భారత రక్షణ రంగ సంస్థ నెకో డిఫెన్స్ కొనుగోలు చేసింది. ఐరోపా యూనియన్‌కు చెందిన యూరోపియన్ పీస్ ఫెసిలిటీ నిధుల నుంచి ఎస్తోనియా ప్రభుత్వం ఈ సంస్థకు దశలవారీగా ముందుగానే నిధులు చెల్లించింది.

నాణ్యతా లోపాలు మరియు జాప్యం

ఒప్పందం ప్రకారం నిర్దేశిత వ్యవధిలో మందుగుండు సామగ్రి ఉక్రెయిన్‌కు చేరుకోవాల్సి ఉన్నప్పటికీ, సరఫరా పదేపదే ఆలస్యమైంది. 2025లో డెలివరీ చేసిన కొన్ని షెల్స్‌లో తీవ్ర సాంకేతిక లోపాలు ఉన్నాయని, వాటిని యుద్ధ రంగంలో ఉపయోగించలేమని ఎస్తోనియా రక్షణ వర్గాలు గుర్తించాయి. ఫలితంగా తాము చెల్లించిన మొత్తాన్ని తిరిగి రాబట్టుకునేందుకు ఎస్తోనియా చర్యలు ప్రారంభించింది. మరోవైపు ఆడిట్‌లో వెల్లడైన వివరాల ఆధారంగా ఈ డీల్‌పై అంతర్గతంగా క్రిమినల్ విచారణ ప్రారంభం కావడం మంత్రి రాజీనామాకు దారితీసింది.

కంపెనీ వాదన

ఎస్తోనియా చేసిన ఆరోపణలను సరఫరాదారు సంస్థ తోసిపుచ్చింది. తాము ఒప్పంద గడువు ముగియకముందే 59 మిలియన్ యూరోల విలువైన నాణ్యమైన మందుగుండు సామగ్రిని ఇప్పటికే సరఫరా చేశామని స్పష్టం చేసింది. నాణ్యత సమస్యల పేరిట ఎస్తోనియా వ్యవహరిస్తున్న తీరును తప్పుపడుతూ సదరు సంస్థ న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయించింది.