దక్షిణాది సినీ సంగీత ప్రపంచంలో మరో శకం ముగిసింది. తన మధురమైన స్వరంతో తెలుగు సహా ఐదు భాషల్లో వేలాది పాటలు ఆలపించి కోట్లాది మంది సంగీతాభిమానుల హృదయాల్లో చిరస్థాయిగా నిలిచిన ప్రముఖ నేపథ్య గాయని కె. జమునారాణి (88) గురువారం (జూలై 30) బెంగళూరులో కన్నుమూశారు. 

వృద్ధాప్య సంబంధిత ఆరోగ్య సమస్యలతో బాధపడుతున్న ఆమె తెల్లవారుజామున తుదిశ్వాస విడిచినట్లు కుటుంబ సభ్యులు తెలిపారు. ఆమె మృతితో తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, మలయాళ చిత్ర పరిశ్రమల్లో విషాద ఛాయలు అలుముకున్నాయి. పలువురు సినీ ప్రముఖులు, సంగీత విద్వాంసులు ఆమెకు నివాళులర్పించారు.

ఏడేళ్లకే సినీ ప్రయాణం

1938 మే 17న ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జన్మించిన జమునారాణి, సంగీత వాతావరణం ఉన్న కుటుంబంలో పెరిగారు. ఆమె తల్లి కె. ద్రౌపది ప్రముఖ వయోలిన్ విద్వాంసురాలు కాగా, తండ్రి కె. వరదరాజులు నాయుడు ప్రైవేట్ ఉద్యోగి. చిన్నప్పటి నుంచే తల్లి వద్ద సంగీతంలో శిక్షణ పొందిన ఆమె, కేవలం ఏడేళ్ల వయసులో 1946లో వచ్చిన 'త్యాగయ్య' చిత్రంలో పాట పాడి సినీ రంగ ప్రవేశం చేశారు. అనంతరం 13 ఏళ్లకే అగ్ర కథానాయికలకు ప్లేబ్యాక్ సింగర్‌గా అవకాశాలు అందుకోవడం ఆమె అసాధారణ ప్రతిభకు నిదర్శనం.

ఆరు వేలకుపైగా పాటలు

దాదాపు ఎనిమిది దశాబ్దాల సంగీత ప్రస్థానంలో జమునారాణి తెలుగు, తమిళం, కన్నడ, మలయాళం, సింహళ భాషల్లో 6,000కు పైగా పాటలు ఆలపించారు. ముఖ్యంగా 1950, 1960 దశకాల్లో దక్షిణాది సినీ సంగీత ప్రపంచంలో ఆమె అగ్రగాయనిగా గుర్తింపు పొందారు. శ్రీలంక సినీ పరిశ్రమలోనూ సింహళ పాటలు పాడి విశేష ఆదరణ సంపాదించారు.

చిరస్మరణీయ గీతాలు

తెలుగు సినీ సంగీతానికి జమునారాణి అందించిన ఎన్నో పాటలు నేటికీ సంగీతాభిమానులను అలరిస్తూనే ఉన్నాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనవి:

• "చెలియలేదు చెలిమిలేదు" – దేవదాసు (ఘంటసాలతో)

• "మావ మావ మావ" – మంచి మనసులు

• "ఎంత చక్కనివాడు నా రాజు" – మంచి మనసులు

• "సరదా సరదా సిగరెట్టు" – రాముడు భీముడు

• "హలో డార్లింగ్" – శభాష్ రాముడు

• "విరిసే చల్లని వెన్నెల" – లవకుశ

• "దివ్వి దివ్వి దివ్వట్టం" – దాగుడు మూతలు

• "ఐదురోజుల పెళ్లి" – వరుడు (2010)

తెలుగుతో పాటు తమిళంలో "యారడి నీ మోహిని", సింహళ చిత్రాల్లో పాడిన పలు గీతాలు ఆమెకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపును తీసుకొచ్చాయి.

దిగ్గజ సంగీత దర్శకులతో అనుబంధం

పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు, కె.వి. మహాదేవన్, ఎస్. రాజేశ్వరరావు, మాస్టర్ వేణు, ఘంటసాల, విశ్వనాథన్–రామమూర్తి, జి. రామనాథన్ తదితర దిగ్గజ సంగీత దర్శకుల స్వరపరిచిన వందలాది పాటలకు జమునారాణి తన గాత్రాన్ని అందించారు. ఆమె స్వరంలోని మాధుర్యం, స్పష్టమైన ఉచ్చారణ, భావవ్యక్తీకరణ ఆమెను ప్రత్యేక గాయనిగా నిలబెట్టాయి.

పురస్కారాలు

సంగీత రంగానికి చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా తమిళనాడు ప్రభుత్వం ఆమెకు కలైమామణి అవార్డు (1998), అరిఞర్ అన్నాదురై అవార్డు (2002), పురచ్చి తలైవీ జయలలిత ప్రత్యేక కలైమామణి అవార్డు (2020) ప్రదానం చేసింది.

సంగీతానికే జీవితాన్ని అంకితం

జమునారాణి జీవితాంతం వివాహం చేసుకోలేదు. తన జీవితాన్ని పూర్తిగా సంగీతానికే అంకితం చేశారు. దేశ విదేశాల్లో అనేక సంగీత కచేరీలు నిర్వహిస్తూ చివరి వరకు సంగీతంతో అనుబంధాన్ని కొనసాగించారు. చివరి రోజుల్లో బెంగళూరులో నివసిస్తూ ప్రశాంత జీవితం గడిపారు.

తీరని లోటు

ఎస్. జానకి, పి. సుశీల, ఎల్.ఆర్. ఈశ్వరి వంటి దిగ్గజ గాయనులతో సమకాలీనురాలిగా వెలుగొందిన జమునారాణి, దక్షిణాది సినీ సంగీతానికి చిరస్థాయిగా నిలిచే గానసంపదను అందించారు. ఆమె మృతితో దక్షిణాది సినీ సంగీత ప్రపంచం ఓ అపూర్వ గాత్రాన్ని కోల్పోయిందని సంగీతాభిమానులు, సినీ ప్రముఖులు నివాళులర్పిస్తున్నారు.